تعیین پروفایل ژنتیکی 100 بیمار ایرانی مبتلا به ترومباستنی گلنزمن با استفاده از تکنیک نسل جدید تعیین توالی

تاریخ شروع پروژه:

شهریور 1396

مراکز همکار:

  • مرکز تحقیقات رشد و تکامل جنین نسل امید
  • کانون هموفیلی ایران

مجریان طرح:

  • دکتر سعیدرضا غفاری
  • پروفسور فریدون علا

همکار اصلی طرح:

  • مریم رفعتی

سایر همکاران:

  • نسیم سرهنگی
  • زهرا فلاح شجاعی

بیان مساله:

ترومبوستنی گلانزمن یک اختلال پلاکتی ژنتیکی نادر می باشد که در آن پلاکت ها از نظر کمیت و یا کیفیت گیرنده های فیبرینوژن αIIbβ3 دچار کمبود هستند. ژن های این دو پروتئین αIIbβ3روی کروموزوم 17 قرار دارد و 50% عملکرد هر پروتئین برای تجمع پلاکتی کافی است.نقص در کمپلکس  αIIbβ3 باعث نقص در تجمع پلاکتی و متعاقب آن خونریزی می شود. کمپلکس αIIbβ3به فیبرینوژن و یا فاکتور فو ن ویلبراند می چسبد.پلاکت های مجاور هم به αIIbβ3 اتصال پیدا می کنند. وقتی که عملکرد این کمپلکس نرمال نباشد، پلاکت ها نمی توانند تجمع یابند و این باعث افزایش خونریزی می شود.  αIIbβ3 یک هترودیمر است که برای عملکرد نرمال نیاز به کلسیم دارد.ITGA2B و ITGB3 اینتگرینα IIbβ3   را کد می کنند.هر دو ژن برای عملکرد طبیعی پلاکت لازم می باشند. ITGA2B،  αIIbرا کد می کند و ITGB3، β3 را کد می کند. هرگونه نقص در هر گلیکوپروتئین باعث اختلال خونریزی دهنده می شود.اکثریت این بیماران از نظر شمارش و اندازه پلاکت ها نرمال هستند.

ترومبوستنی گلانزمن یک اختلال ارثی نادر است که به صورت اتوزومال مغلوب به ارث می رسد و ناقلین این بیماری بی علامت می باشند .این بیماری اولین بار توسط دکتر ادوارد گلانزمن در سال 1918 تعریف گردید.

این بیماری در جوامعی که ازدواج های فامیلی وجود دارد، بیشتر می باشد، مانند ایران، کشورهای خاورمیانه و سایر کشورهایی که ازدواج های فامیلی نزدیک در آنجا شایع است.

ترومبوستنی گلانزمن باعث خونریزی پوستی مخاطی با ناهمگونی فنوتیپی قابل ملاحظه منجر می شود.خونریزی از بینی لثه معمول بوده و بیماری در خانم ها اغلب همراه با قاعدگی دردناک و خونریزی بعد از تولد بچه همراه است. همچنین خونریزی دستگاه گوارش و ادراری تناسلی به همراه عوارض خونریزی دهنده پس از جراحی معمول هستند.

در دهه اخير با ظهور تكنولوژي نسل جدید تعیین توالی (Next Generation Sequencing)  تشخيص بيماريهاي ژنتيكي وارد عرصه جديدي شده است. با استفاده از اين تكنيك اين امكان فراهم گرديده تا  تشخيص علت ژنتيكي بسياري از بيماريها و سندرم ها از جمله اختالالات و ناهنجاريهاي مادرزادي كه قبلا بواسطه محدوديت هاي تكنيك‌هاي مورد استفاده تحت عنوان ”با علل نامعلوم “بيان مي گرديد، مشخص شود. این توانایی بررسی انبوه ژن ها در یک نوبت آزمایش در بیماری های هتروژن و یا بیماری هایی همچون ترومباستنی گلنزمن که دارای ژن های نسبتا بزرگی می باشند از جایگاه ویژه ای برخوردار می باشد. از كاربردهاي اين روش نوين ميتوان به بهبود چشمگير در تشخيص بيماريهاي ژنتيكي، تشخيص ژنتيكي پيش از لانه گزيني، فارماكوژنوميكس، اپي ژنتيك و شناسايي تنوعات ساختاري در ژنوم اشاره نمود.

خلاصه روش اجرا:

  • اخذ شرح حال و رسم شجره نامه
  • نمونه گیری EDTAپ
  • استخراج DNA
  • انجام توالی یابی نسل جدید
  • آنالیز داده ها
  • تایید یافته های NGS با استفاده از Sanger sequencing
  • Segregation Analysis

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*